×
العربية english francais русский Deutsch فارسى اندونيسي اردو
صلح، رحمت و برکت خداوند.

اعضای عزیز! امروزه میزان دریافت فتوا ها به پایان رسیده است.

فردا، ساعت 6 صبح، به خواست خدا، فتواهای تازه دریافت خواهند شد.

شما می توانید بخش فتوا را برای آنچه که می خواهید پاسخ دهید یا تماس مستقیم را جستجو کنید

در مورد دکتر خالد المسلم شیخ این شماره 00966505147004

از 10 صبح تا 1 بعد از ظهر

خدا برکت دهد

فتوا ها / روزه / حقیقت روزه چیست؟

به اشتراک گذاشتن این پاراگراف WhatsApp Messenger LinkedIn Facebook Twitter Pinterest AddThis

تاریخ انتشار:2016-01-17 08:29 AM | عرض:5757

حقیقت روزه چیست؟

ما هي حقيقة الصوم؟

پاسخ

الحمد لله  و صلي  الله  و سلم  و بارك  علي  رسول  الله  و علي  آله  وصحبه.
 
أما  بعد:
 
در پاسخ به پرسش  شما  از خداوند طلب توفیق کرده و می گوییم:
 
روزه از نظر  حقیقت  شرعی، یعنی اینکه  چگونه  انسان  می تواند یک روزه  شرعی را ادا کند؟ باید بگویم:با خودداری کردن از باطل  کننده  های  روزه  از طلوع  فجر تا غروب  آفتاب روزه  محقق  می شود  و باطل  کننده  های  اصلی  سه چیز  هستند: خوردن  و  نوشیدن  و جماع (همبستری)؛ زیرا  خداوند  متعال  می  فرماید: (فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ) يعنى: (اكنون می توانید  -در شب  های  رمضان-با همسران تان  نزدیکی  کنید  و آنچه  را  که  خداوند  برای  تان  تقدیر  کرده  است  را بطلبید  لذا  بخورید  و  بیاشامید  تا سفیدی  صبح  از سیاهی  شب (شفق صادق)  برای  تان  آشکار  شود)البقره/۱۸۷ بنابراین  خودداری  نمودن  از باطل  کننده های روزه را در اصل "روزه" می گویند اما  نوعی روزه  وجود دارد که همه  مردم - یعنی: مؤمنان  روزه  دار- در آن مشترک  هستند  و آن عبارت  است  از  خودداری نمودن  از باطل  کننده های  روزه  از طلوع  فجر (اذان  صبح) تا غروب  آفتاب؛حال سؤال  اینجاست: آیا هدف  از روزه گرفتن  همین روزه مشترک  که تنها  خودداری  کردن از خوردن  و نوشیدن  و نزدیکی  زناشویی می باشد است؟ در پاسخ باید بگویم: خیر؛ بلکه هدف اصلی از روزه گرفتن تزکیه  نفس و ارتقا دادن آن به والاترین درجات تربیت و تزکیه است زیرا خداوند متعال  روزه  را جهت تحقق  تقوی در انسان مومن تشریع  کرده و فرموده است: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ)يعني: ( ای مؤمنان  روزه  بر شما واجب  شده است همانطور که بر امت  های پیش از شما واجب بود تا- با ادای آن- پرهیزکار شوید)البقره/۱۸۳ و حقیقت  و روح تقوی این است  که انسان- با توحید و أعمال صالحی که مورد تایید خداوند متعال  و  پیامبرش  علیه  الصلاة  والسلام است- در بین خود و عذاب  خداوند  مانع  و سپری  ایجاد  کند و اینگونه  از "متقین"(پرهیزکاران) محسوب  می شود؛ حال چگونه می توان در بین خود و عذاب خداوند پرده  ایجاد کرد؟ این مهم با انجام دادن دستورات خداوند با امید به کسب پاداش الهی و ترس از مجازات او و خودداری نمودن  از موارد حرام از بیم مجازات  الهی و امید کسب  پاداش  از او محقق  می شود و انسان به این شکل از زمره  متقین یعنی "پرهیزکاران" به شمار می رود.
 
تقوی مفهوم گسترده ای دارد و شروع  آن باید با اصلاح و پاک شدن  قلب ها آغاز گردد زیرا رسول  الله  صلی  الله  عليه  وسلم  می فرماید: ( ألا وإن في الجسد مضغة، إذا صلحت صلح الجسد كله، وإذا فسدت فسد الجسد كله؛ ألا وهي القلب)يعني: (آگاه  باشید که در بدن، تکه گوشتی وجود دارد که اصلاح شدن آن  منجر به اصلاح شدن همه بدن می شود و فاسد شدن  آن منجر به فاسد گشتن همه بدن می گردد) و به همین  دلیل  رسول  الله  صلی  الله  عليه  وسلم  با اشاره كردن به قلب خود فرموده  است: ( التقوي  ها هنا، التقوي  هاهنا، التقوي  هاهنا)یعنی: ( اساس- و سرچشمه- تقوی  اینجا (در قلب) است، اساس- و سرچشمه- تقوی  اینجا  است، اساس- و سرچشمه- تقوی  اینجا  است)از اینرو  هدف  از روزه گرفتن تنها خودداری نمودن از خوردن و نوشیدن نیست بلکه علاوه  بر آن باید تاثیرات مثبتی اعم از  خوب شدن اخلاق، اصلاح شدن رفتار،استقامت در دین، پاک شدن ظاهر و تزکیه  باطن را به دنبال  داشته  باشد و اگر روزه فاقد ارزش  های مذکور باشد حق آن ادا نشده و نتیجه  مطلوب  را نخواهد داشت لذا در صحیح  بخاری  از ابوهریره  رضی  الله  عنه روایت شده است  که رسول  الله  صلی  الله  عليه  وسلم  می فرماید: ( من لم يدع قول الزور والعمل به، فليس لله حاجة في أن يدع طعامه وشرابه)یعنی: (روزه داری که گفتار و عملکرد باطل و حرام را ترک نکند  خداوند هیچ نیازی  به خودداری او از خوردن  و آشامیدن  ندارد) عبارت"قول الزور" مذکور در حدیث تنها  گواهی دروغ  را شامل  نمی شود  بلکه  هر گفتار حرام( اعم از دروغ  و بهتان  و غیبت و...) را در بر می گیرد  و عملکرد  باطل،مشمول  هر نوع  کارحرام  اعم از گناهان  صغیره  و کبیره، نافرمانی خداوند و ظلم  و ستم به بندگان را شامل  می شود لذا بر مؤمنان  واجب  است  تا گفتار و عملکرد خود را عاری  از حرام کنند خصوصا  هنگامی  که روزه  است  زیرا  اگر روزه آلوده  به گفتار و کردار حرام و باطل باشد نتیجه  و هدف مورد انتظار را نخواهد داشت زیرا  همانطور  که گذشت رسول الله  صلی  الله  عليه  وسلم فرموده است: ( من لم يدع قول الزور والعمل به، فليس لله حاجة في أن يدع طعامه وشرابه)یعنی: (روزه داری که گفتار و عملکرد باطل و حرام را ترک نکند  خداوند هیچ نیازی  به خودداری او از خوردن  و آشامیدن  ندارد)
 
روزه  عبادتی  شگفت  انگیز  است  زیرا  مایه تزکیه  نفس  و تربیت  آن می گردد و رسول  الله  صلى  الله  عليه  وسلم  در مورد  آن می فرماید: (و الصوم جُنَّة) يعني: (روزه سپری ( در برابر  شهوت ها و گناهان و آتش  جهنم) است) و در روایت دیگری با لفظ ( و الصيام جُنَّة) وارد  شده است که مفهوم هر دو روایت این است که روزه، سپری  در مقابل  آتش  جهنم  و عذاب  خداوند  متعال است و در امان ماندن  از آتش  جهنم  بدون  در امان  ماندن  از گناهان  محقق  نمی شود  لذا مفهوم اصلی حدیث: (و الصوم جُنَّة) این  است  که: روزه  سپری  در برابر  اعمال  بدی  است  که  منجر  به  داخل  شدن  به  آتش  دوزخ  می شود  از اینرو  سپری  در مقابل  آتش  دوزخ  تلقی  می گردد.
 
در اینجا  خودم و برادران  روزه دارم را که  ممکن  است در روزهای گرم   به سبب  حرارت  دما  دچار ناراحتی  شوند  را به  حدیثی که امام  بخاری  و مسلم  روایت  کرده اند  یادآوری  می کنم  که  رسول الله  صلی  الله  عليه  وسلم  فرموده  است: ( من صام يوماً في سبيل الله، باعد الله بينه وبين النار سبعين خريفاً) یعنی: (هر فردی که یک روز در راه  خداوند روزه بگیرد خداوند  به مدت هفتاد سال در بین او و آتش دوزخ  فاصله می اندازد) از خداوند متعال بخواهیم  تا ما و شما را از آتش دوزخ دور کند.بنابراین باید  ثمره روزه را در اخلاق  و رفتار و گفتارمان  مشاهده نماییم  زیرا  روزه در تعالی  روح نقش به سزایی  دارد و انسان را به درجات  والا سوق می دهد و از اینرو برخی از نویسندگان روزه را " اراده  غالب و چیره" نامیده اند و در واقع  هم چنین  است زیرا  روزه  انسان  را از هرگونه گفتار و عملکرد  پست و حقیرانه  جدا می کند  و او را تا والاترین  افق های فضیلت و عزت ارتقا  می دهد؛ در صحیح  بخاری وارد  شده  است  که  رسول  الله  صلی  الله  عليه  وسلم  فرموده  است: (إذا كان صوم يوم أحدكم فلا يسخط ولا يرفث، فإن أحدٌ سابَّه أو شاتمه أو قاتله –في بعض الروايات- فليقل: إني امرؤ صائم)یعنی: ( هرگاه  یکی  از  شما  روزه  گرفت  نباید مشاجره و ناسزاگویی  کند و اگر فردی به او دشنام و ناسزا  گفت یا اینکه خواست با او درگیر شود باید بگوید: من روزه هستم) آیا این  به معنی ضعف  و ناتوانی در مقابل بی ادبی تلقی  می شود؟ در پاسخ باید گفت: نخیر؛ بلکه این حرکت نشأت گرفته از  شخصیت والایی  است که روزه دار بوسیله این عبادت باشکوه به آن آراسته  شده و رشد  و تعالی یافته است و با اینکه خداوند متعال به تلافی کردن بدی با بدی همسان  اجازه داده  و فرموده  است: (وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا) یعنی: (و پاسخ هر  بدی، پاسخی همسان آن است)الشوری/۴۰ اما فضیلتی که در روزه وجود دارد روزه دار را از انتقام گیریربسوی گذشت و چشم پوشی سوق  می دهد و می گوید: ( من روزه هستم) همانطور  که خداوند  می فرماید: (وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ) يعنى: ( و از جاهلان  درگذر)الأعراف/۱۹۹
 
بنابراین روزه داری که در برابر بی ادبی و بدرفتاري می گوید: ( من روزه  هستم) در حقیقت اعلام می کند: چیزی  که سبب  شده است تا او را از تلافی  کردن  و مقابله  به  مثل باز دارد لباس پاکی می باشد که از ظاهر  و باطنی ناب برتن  نموده است؛ ظاهری با عنوان امساک (خودداری  از باطل  کننده  های  روزه ) و باطنی  با نام  نیت؛ بنابراین  وقتی ارزش های مذکور در گفتار و کردار و اخلاق و  رفتار روزه دار تجلی پیدا کند  آن موقع می توان آن را  روزه حقیقی  نامید زیرا روزه  ای که  فاقد  ارزش  های  مذکور  باشد نتیجه ای  جز گرسنگی  و تشنگی برای  صاحبش درپی نخواهد  داشت  همانطور  که در برخی از آثار وارد شده است که  رسول  الله  صلی  الله  عليه  وسلم فرموده است: (رب صائم  ليس  له من صومه  إلا الجوع  و العطش) يعني: (بهره و نصیب بسیاری  از روزه  داران از روزه شان  فقط  گرسنگی و  تشنگی است)  و رسول الله صلی الله علیه وسلم در حدیثی که گذشت  علل و اسباب محرومیت مذکور در روایت فوق را بیان کرده و می فرماید : (من لم يدع قول الزور والعمل به، فليس لله حاجة في أن يدع طعامه وشرابه)یعنی: (روزه داری که گفتار و عملکرد باطل و حرام را ترک نکند  خداوند هیچ نیازی  به خودداری او از خوردن  و آشامیدن  ندارد)
 
از خداوند می خواهیم تا توفیق  ادای روزه مقبول را به ما عنایت کند روزه ای که  اعمال  مان با ادای آن صالح تر، اخلاق مان نیکوتر و دل  های مان پاک تر از گذشته شود و از ما راضی گردد؛ خداوند عهده دار دعاها  است و بر اجابت آنها توانا می باشد و درود  و سلام  خداوند بر محمد  و خاندان و اصحابش باد.
 
شیخ دکتر/ خالد بن عبدالله المصلح

پربیننده ترین

3. لذت جویی از باسن همسر؛ ( بازدیدها 59883 )

ممکنه دوست داشته باشی

487. توحید
488. توحید
490. خمس
491. نمار
494. جنیان
503. زکات

مباحث بازدید شده

1.

×

آیا واقعا می خواهید مواردی را که بازدید کرده اید حذف کنید؟

بله، حذف